مشخصات طعمی معمول
شکلات تلخفندقچوب و خاککاکائو
این مقادیر ویژگی‌های معمول است و بسته به مزرعه، فرآوری و رُست تغییر میکند.قهوه ویتنام در یک نگاه
قهوه ویتنام بیشتر روبوستا است و طعمی قوی، تلخ، کم‌اسید و شکلاتی دارد. بدنه آن معمولاً سنگین است و کافئین بیشتری نسبت به عربیکا دارد. به همین دلیل برای کسانی که قهوه غلیظ و پررنگ دوست دارند، گزینه‌ای شناخته‌شده است.
اگر ترکیب قهوه‌ای که می‌خرید بخشی روبوستا دارد، احتمال دارد روبوستا ویتنام در آن باشد.
اگر دنبال قهوه‌ای هستید که با شیر و شکر یا شیر غلیظ‌شده خوب بنشیند، یا قهوه‌ای قوی برای صبح‌های سرد می‌خواهید، ویتنام یکی از شناخته‌شده‌ترین نام‌هاست. اگر نوع طعم میوه‌ای و ظریف دوست دارید، عربیکاهای روشن مثل اتیوپی احتمالاً بیشتر به دلتان می‌نشینند.
چرا ویتنام مهم است؟
ویتنام پس از برزیل از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان قهوه جهان و بزرگ‌ترین تولیدکننده روبوستا است. قهوه از دوران استعمار فرانسه در این کشور رواج یافت و بعدها به یکی از ارکان اقتصاد کشاورزی آن تبدیل شد.
مناطق اصلی تولید در کوهستان‌های مرکزی ویتنام قرار دارند؛ به‌ویژه استان‌های داک لاک (با شهر بون ما توت)، گیا لای و لام دونگ. نواحی بالاتر مثل دالات در استان لام دونگ، عربیکا هم تولید می‌کنند، ولی بخش بسیار بزرگ تولید ویتنام روبوستا است.
موفقیت ویتنام در تولید قهوه، نمونه‌ای جالب از رشد سریع یک بخش کشاورزی است. امروز قهوه برای بخش بزرگی از کشاورزان کوچک در کوهستان‌های مرکزی منبع درآمد مهمی محسوب میشود. در سال‌های اخیر تولیدکنندگانی هم هستند که روی روبوستای باکیفیت و فرآوری‌های دقیق‌تر تمرکز کرده‌اند.
روبوستا چه ویژگی‌هایی دارد؟
روبوستا گونه‌ای از قهوه است که کافئین بیشتر، تلخی بیشتر و اسیدیته کمتری نسبت به عربیکا دارد. درخت آن مقاوم‌تر است و در ارتفاع‌های کمتر رشد میکند. در اسپرسو معمولاً کرمای پررنگ‌تر و ماندگارتری ایجاد میکند، به همین دلیل در بسیاری از ترکیب‌های اسپرسو (بلند) به مقدار کم یا زیاد استفاده میشود.
کیفیت روبوستا هم بسیار متفاوت است؛ روبوستای خوب با فرآوری دقیق می‌تواند شکلاتی، آجیلی و تمیز باشد و روبوستای ضعیف ممکن است طعم لاستیکی یا سوخته داشته باشد.
روش فین و کافه سوا دا
قهوه ویتنامی معمولاً با «فین» دم میشود؛ یک فیلتر فلزی کوچک که روی لیوان قرار می‌گیرد و قهوه قطرهقطره از آن می‌چکد. دم‌آوری با فین کند است و نتیجه آن قهوه‌ای غلیظ و قوی است.
در ویتنام قهوه را اغلب با شیر غلیظ‌شده شیرین می‌نوشند. «کافه سوا دا» یعنی قهوه با شیر غلیظ‌شده روی یخ و «کافه سوا نونگ» نوع گرم آن است. نوشیدنی دیگری هم به نام «کافه ترونگ» (قهوه با زرده تخم‌مرغ) در هانوی شناخته‌شده است.
طعم معمول قهوه ویتنام
طعم معمول آن شکلات تلخ، کاکائو، فندق و گاهی خاک یا چوب است. اسیدیته بسیار کم و بدنه سنگین است و تلخی قابل‌توجهی وجود دارد. در رُست‌های تیره‌تر، طعم دودی یا سوخته‌ای هم ممکن است دیده شود.
به‌دلیل همین طعم قوی، با شیر و شیرین‌کننده‌ها ترکیب خوبی می‌سازد.
اگر روبوستا را برای نخستین بار می‌چشید، ممکن است تلخی آن را قوی‌تر از عربیکا حس کنید. برای نرم‌ترکردن تجربه، می‌توانید آن را با شیر یا کمی شیرین‌کننده امتحان کنید یا نسبت آب به قهوه را کمی بیشتر کنید تا غلظت کمتر شود.
بهترین رُست و روش دم‌آوری
برای روبوستا ویتنام معمولاً رُست متوسط تا تیره رایج است. فین و اسپرسو دو روش اصلی هستند و فرنچ پرس هم بدنه آن را نشان می‌دهد. اگر تلخی برایتان زیاد است، دمای آب را کمی پایین‌تر ببرید، زمان تماس را کوتاه کنید یا کمی شیر اضافه کنید.
راهنمای دم‌آوری قهوه ویتنامی با فین
اگر می‌خواهید قهوه ویتنام را به روش سنتی امتحان کنید، فین انتخاب اصلی است. مراحل کلی به این شکل است:
- حدود ۲۰ تا ۲۵ گرم قهوه با آسیاب متوسط را داخل فین بریزید.
- صفحه فشار داخلی را آرام روی قهوه بگذارید.
- کمی آب داغ (نزدیک جوش) بریزید و حدود ۳۰ ثانیه صبر کنید تا قهوه خیس شود.
- بقیه آب را اضافه کنید و درپوش را بگذارید؛ قطره‌قطره‌شدن قهوه معمولاً ۴ تا ۵ دقیقه طول می‌کشد.
- برای نوشیدنی سنتی، ابتدا شیر غلیظ‌شده را ته لیوان بریزید و قهوه را روی آن بچکانید.
اگر قهوه خیلی تند چکید، آسیاب را ریزتر کنید و اگر خیلی کند، آسیاب را درشت‌تر کنید.
برای نسخه سرد (کافه سوا دا)، قهوه داغ را روی لیوان پر از یخ بریزید و هم بزنید. اگر شیر غلیظ‌شده و شکر خیلی شیرین است، مقدار آن را طبق سلیقه کم کنید. در اسپرسو هم روبوستا ویتنام می‌تواند کرمای غلیظی بسازد، اما چون تلخی بیشتری دارد، با مقدار کم شروع کنید.
هنگام خرید به چه چیزهایی دقت کنیم؟
- بررسی کنید قهوه کاملاً روبوستا است یا ترکیب با عربیکا.
- اگر کافئین و بدنه بیشتری می‌خواهید، روبوستا گزینه رایجی است.
- به درجه رُست و تازگی دقت کنید.
- اگر قهوه ملایم و میوه‌ای می‌خواهید، سراغ عربیکا بروید.
مشخصات دقیق هر محصول در صفحه همان محصول آمده است.
یک نکته مهم دیگر: اگر کافئین برایتان اهمیت دارد، بدانید قهوههای روبوستا معمولاً کافئین بیشتری دارند و بهتر است مقدار مصرف روزانه خود را با توجه به آن تنظیم کنید.
روش‌های پیشنهادی دم‌آوری
| روش | نسبت قهوه به آب | دمای آب | زمان | آسیاب |
|---|---|---|---|---|
| فین ویتنامی | 1:10 | آب داغ (نزدیک جوش) | ۴ تا ۵ دقیقه | متوسط |
| اسپرسو | 1:2 | ۹۰–۹۴°C | ۲۵ تا ۳۰ ثانیه | ریز |
| فرنچ پرس | 1:15 | ۹۳–۹۵°C | ۴ دقیقه | درشت |
سؤالات متداول
قهوه ویتنام روبوستا است یا عربیکا؟
بخش عمده قهوه ویتنام روبوستا است، هرچند در مناطقی مثل دالات عربیکا هم کشت میشود.
قهوه ویتنام کافئین بیشتری دارد؟
روبوستا بهطور کلی کافئین بیشتری از عربیکا دارد، پس قهوههای روبوستا ویتنام هم معمولاً کافئین بیشتری دارند.
فین چیست؟
فین یک فیلتر فلزی کوچک ویتنامی است که روی لیوان گذاشته میشود و قهوه را آهسته و قطرهقطره دم میکند.
